Tanzania Yaruka Kima cha Teknolojia: 4G (94.2%), 5G (30.1%)

Tanzania imepiga hatua kubwa katika kupanua upatikanaji wa mitandao ya simu yenye kasi kubwa, huku huduma ya 4G ikifikia asilimia 94.2 ya watu wote nchini na 5G kufikia asilimia 30.1 kufikia mwishoni mwa mwaka 2025.

Baraza la Taifa la Ujumuishaji wa Huduma za Fedha (National Council for Financial Inclusion – NCFI) limesema maendeleo hayo yameimarisha kwa kiasi kikubwa miundombinu ya kidijitali inayowezesha ukuaji wa haraka wa uchumi wa kidijitali nchini.

Takwimu hizo za hivi karibuni za NCFI zimechapishwa katika Annual Financial Inclusion Report 2025, ambayo inaeleza kuwa upatikanaji wa huduma za mawasiliano ya simu unazidi kuwa kichocheo muhimu katika kuwawezesha wananchi kupata na kutumia huduma rasmi za kifedha.

Upanuzi wa huduma ya 4G umeonyesha ongezeko kubwa kutoka asilimia 88 iliyorekodiwa Desemba 2024. Hii ina maana kwamba kufikia mwishoni mwa mwaka jana, zaidi ya watu tisa kati ya kila 10 nchini Tanzania walikuwa wanaweza kufikiwa na mitandao ya simu ya kizazi cha nne (4G).

Wakati huo huo, upatikanaji wa 5G kwa watu wote nchini uliongezeka kutoka asilimia 20 mwaka 2024 hadi asilimia 30.1 mwaka 2025. Ongezeko hilo linaashiria upanuzi mkubwa wa miundombinu ya kizazi kipya ya mawasiliano ya simu nchini.

“Ripoti ya mwaka huu inaonyesha maendeleo makubwa ambayo Tanzania imepiga katika kutekeleza Mpango wa Tatu wa Taifa wa Ujumuishaji wa Huduma za Fedha (Third National Financial Inclusion Framework – NFIF3) wa mwaka 2023–2028,” anasema Gavana wa Benki Kuu ya Tanzania (BoT) na Mwenyekiti wa NCFI, Emmanuel Tutuba, katika ripoti hiyo iliyochapishwa hivi karibuni.

Anaongeza kuwa: “Inaonyesha dhamira yetu ya pamoja ya kuhakikisha kila Mtanzania anapata na kutumia ipasavyo bidhaa na huduma bora za kifedha, zinazopatikana kwa gharama nafuu, zinazoboresha maisha na kuchochea ukuaji wa uchumi unaomshirikisha kila mmoja.”

Baraza hilo limehusisha ongezeko la upatikanaji wa 4G na 5G na kuongezeka kwa uwekezaji katika miundombinu ya mawasiliano ya simu, hususan kutokana na ongezeko la idadi ya minara ya mawasiliano.

Idadi ya minara ya mawasiliano ya simu iliongezeka na kufikia 10,029 mwaka 2025, na hivyo kutoa msingi mpana zaidi wa kimwili wa kuimarisha mawasiliano ya simu na utoaji wa huduma za kidijitali.

Upanuzi

Upanuzi wa mitandao yenye kasi kubwa umejiri wakati soko la mawasiliano ya simu nchini Tanzania likiendelea kukua.

Kwa mujibu wa ripoti hiyo mpya, idadi ya usajili wa huduma za mawasiliano ya simu iliongezeka kwa asilimia 23.1 na kufikia milioni 106.9 mwaka 2025.

Matumizi ya simu janja pia yameongezeka, huku kiwango cha watu wanaotumia simu janja kikifikia asilimia 41.8, kutoka asilimia 36 mwaka mmoja uliotangulia.

Mchanganyiko wa upanuzi wa mtandao na ongezeko la matumizi ya simu janja unaweka msingi muhimu unaowawezesha Watanzania kuachana na matumizi ya kawaida ya simu na kuelekea katika matumizi ya huduma za kidijitali zilizoendelea zaidi.

Kwa sekta ya fedha, maendeleo haya yana umuhimu mkubwa.

Simu za mkononi zimekuwa miongoni mwa njia kuu zinazotumiwa na Watanzania kupata huduma za kifedha, ikiwemo kufanya malipo, kuweka akiba, kupata mikopo na kutuma fedha.

Kadiri ubora wa mitandao na upatikanaji wa simu janja unavyozidi kuimarika, ndivyo watumiaji wanavyopata uwezo mkubwa zaidi wa kutumia programu na majukwaa ya kidijitali yanayohitaji intaneti yenye kasi na inayotegemeka.

Kwa hiyo, ongezeko hili la upatikanaji wa mawasiliano linaendelea kuimarisha kwa pamoja ukuaji wa haraka wa mfumo wa huduma za kifedha za kidijitali nchini Tanzania.